Jezioro Sztumskie

Jezioro Sztumskie, oficjalnie nazywane też Zajezierskim, to jeden z dwóch zbiorników wodnych leżących w granicach miasta Sztum na Pojezierzu Iławskim. Akwen o powierzchni około 50 hektarów otoczony lasami stanowi główne miejsce wypoczynku zarówno dla mieszkańców, jak i turystów odwiedzających ten region Pomorza. Co wyróżnia to jezioro na tle innych? Przede wszystkim dobrze rozwinięta infrastruktura i lokalizacja tuż przy zabytkowym centrum miasta z gotyckim zamkiem krzyżackim.

Warto wiedzieć, że dawniej Jezioro Sztumskie wraz z sąsiednim Jeziorem Barlewickim tworzyło jeden większy zbiornik zwany Jeziorem Białym. Dziś te dwa akweny dzieli wąski przesmyk, na którym rozciąga się właśnie Sztum.

Plaża miejska i kąpielisko nad Jeziorem Sztumskim

Główną atrakcją jest strzeżone kąpielisko z piaszczystą plażą rozciągającą się na długości około 300 metrów. Ratownicy WOPR dyżurują tutaj od początku czerwca do końca sierpnia w godzinach 10:00-18:00. Dno zostało wyprofilowane tak, żeby zapewnić bezpieczeństwo najmłodszym – płytka strefa dla dzieci stopniowo przechodzi w głębszą wodę.

Na miejscu znajdziemy pełne zaplecze socjalne: przebieralnie, prysznice, toalety oraz plac zabaw dla dzieci. Plaża posiada certyfikat Błękitnej Flagi, co potwierdza wysokie standardy czystości i bezpieczeństwa. W sezonie letnim działają punkty gastronomiczne, gdzie można zjeść coś na szybko bez konieczności opuszczania terenu plaży.

Wypożyczalnia sprzętu wodnego oferuje kajaki, rowery wodne oraz SUP-y. Dla tych, którzy wolą odpoczynek na leżaku, dostępne są parasole i leżaki do wynajęcia. Ceny noclegów w okolicy wahają się od 30 złotych za miejsce na polu namiotowym do około 250 złotych za pokój dwuosobowy w hotelu.

Jezioro Sztumskie to jezioro rynnowe przepływowe – oznacza to, że woda w nim nie stoi w miejscu, lecz przepływa, co wpływa na jej jakość i czystość.

Deptak wokół jeziora – 5 kilometrów spacerów i atrakcji

Wokół całego jeziora biegnie oświetlona ścieżka spacerowa o długości około 5 kilometrów. To idealne miejsce na poranny jogging, wieczorny spacer czy przejażdżkę rowerem. Trasa prowadzi przez różnorodne tereny – od miejskiej promenady po bardziej dzikie fragmenty brzegu.

Po drodze napotkamy kilka ciekawych punktów. W staromiejskiej fosie stoją rzeźby koni rasy sztumskiej – lokalnej odmiany, która była hodowana w tym regionie. Są też kamienne tablice opisujące warownie znajdujące się na Międzynarodowym Szlaku Zamków Gotyckich. Przy deptaku znajduje się również tężnia solankowa oraz pomnik rusałki i wodnika, które stały się ulubionym miejscem do robienia zdjęć.

Spacer dookoła jeziora zajmuje spokojnym krokiem około dwóch godzin, ale warto zarezerwować więcej czasu na odpoczynek w wybranych miejscach. Trasa jest dostępna przez cały rok – latem tętni życiem, jesienią oferuje piękne widoki na kolorowe lasy, a zimą, gdy tafla zamarza, staje się popularnym miejscem dla łyżwiarzy.

Jaszczurowe Wzgórze – punkt widokowy na miasto

Po przeciwnej stronie jeziora względem głównej plaży rozciąga się teren rekreacyjny o intrygującej nazwie Jaszczurowe Wzgórze. Znajduje się tu punkt widokowy, z którego roztacza się panorama całego Sztumu z dominującym nad miastem zamkiem krzyżackim. To doskonałe miejsce na zrobienie pamiątkowych fotografii, szczególnie o zachodzie słońca.

W pobliżu Jaszczurowgo Wzgórza stoi zabytkowy dworek, który gościł niegdyś znanych polskich pisarzy – Stefana Żeromskiego i Jana Kasprowicza. Odwiedził go również nuncjusz papieski Achilles Ratti, który później został papieżem Piusem XI. Dziś dworek można podziwiać z zewnątrz podczas spaceru.

Nazwa „Jaszczurowe Wzgórze” prawdopodobnie pochodzi od jaszczurek zwinków, które lubią wygrzewać się na nasłonecznionych stokach tego terenu.

Sporty wodne i wędkarstwo

Jezioro Sztumskie przyciąga nie tylko plażowiczów. Kajakarze chętnie wybierają ten akwen jako bazę wypadową do dłuższych wypraw po Pojezierzu Iławskim. Warunki do pływania kajakiem są tutaj bardzo dobre – jezioro nie jest zbyt duże, więc nawet przy silniejszym wietrze fale nie stanowią większego zagrożenia.

Nurków interesują podwodne struktury jeziora – jako zbiornik rynnowy ma ono ciekawe ukształtowanie dna z różnymi głębokościami. Maksymalna głębokość sięga kilkunastu metrów. Dla wędkarzy przygotowano specjalne pomosty rozmieszczone wzdłuż brzegu. W jeziorze żyją między innymi szczupaki, okonie, leszcze i płocie. Wiosną i jesienią, gdy ruch turystyczny jest mniejszy, wędkarze mają jezioro praktycznie dla siebie.

Wydarzenia i życie kulturalne nad jeziorem

Latem Jezioro Sztumskie staje się sceną dla kilku cyklicznych wydarzeń. W lipcu odbywają się Sztumskie Noce Jazzowe, które przyciągają melomanów z całego regionu. Sierpień to czas Festiwalu Sportów Wodnych z pokazami, zawodami i możliwością wypróbowania różnych dyscyplin pod okiem instruktorów. Łącznie te wydarzenia przyciągają rocznie około 5000 uczestników.

Sezon kąpielowy trwa oficjalnie od czerwca do września, choć najwięcej turystów pojawia się w lipcu i sierpniu. Jeśli ktoś szuka spokoju, warto przyjechać na początku czerwca lub we wrześniu – pogoda bywa jeszcze sprzyjająca, a tłumów już zdecydowanie mniej.

Dla kogo jest Jezioro Sztumskie?

To miejsce uniwersalne. Rodziny z małymi dziećmi docenią bezpieczną, płytką strefę kąpieliska i plac zabaw. Aktywni turyści znajdą tu szlaki piesze i rowerowe – przez okolicę przebiegają między innymi Euro Route R-1, Szlak Nadwiślański i Szlak Kopernikowski. Miłośnicy historii mogą połączyć wypoczynek nad jeziorem ze zwiedzaniem zamku krzyżackiego w Sztumie, który znajduje się zaledwie kilkaset metrów od brzegu jeziora.

Osoby szukające spokojnego miejsca na weekend również nie będą rozczarowane – poza sezonem letnim nad jeziorem panuje przyjemny, kameralny klimat. Camping „Sztumska Przystań” oferuje 15 domków letniskowych i pole namiotowe z kuchnią turystyczną i świetlicą.

Praktyczne informacje – dojazd, parking, ceny

Sztum leży w dogodnej lokalizacji – zaledwie 12 kilometrów od Malborka i około 60 kilometrów od Gdańska. Dojazd samochodem z Trójmiasta zajmuje niecałą godzinę. Przy jeziorze znajdują się dwa monitorowane parkingi na łącznie 120 miejsc. Nawet w weekendy w sezonie letnim zazwyczaj można znaleźć wolne miejsce.

Wstęp na plażę i kąpielisko jest bezpłatny. Opłaty dotyczą tylko wypożyczenia sprzętu – leżaki i parasole kosztują kilkanaście złotych za dzień, kajaki i rowery wodne około 20-30 złotych za godzinę. Parking również jest bezpłatny, co jest miłym zaskoczeniem jak na popularną atrakcję turystyczną.

Dojazd komunikacją publiczną jest możliwy – Sztum ma połączenia autobusowe z Malborkiem, Kwidzynem i innymi miejscowościami regionu. Z dworca PKP lub PKS do jeziora to około 10-15 minut spacerem przez centrum miasta. Na zwiedzenie samego jeziora z deptakiem warto zarezerwować minimum 2-3 godziny, a jeśli planujemy również kąpiel i wypoczynek na plaży – cały dzień.

Jezioro Sztumskie to dobry punkt wypadowy do zwiedzania okolicy. W promieniu kilkunastu kilometrów znajdują się zamek w Malborku (największy zamek krzyżacki w Europie), Kwidzyn z gotycką katedrą i zamkiem, czy rezerwat przyrody Biała Góra nad Wisłą. Można więc połączyć wypoczynek nad wodą z poznawaniem bogatej historii tego regionu.